ประเมินกฎหมาย อย่างไรให้สอดคล้อง

การปฏิบัติตามกฎหมาย หรือปฏิบัติอย่างไรให้สอดคล้องตามที่กฎหมายกำหนด เป็นเรื่องที่ทุกองค์กรต้องคำนึงถึงอย่างเคร่งครัด และความยุ่งยากหนึ่งของผู้มีหน้าที่ในการประเมินกฎหมาย หรือชื่อเต็มๆ "การประเมินความสอดคล้องกับกฎหมาย" คือ การรวบรวมข้อมูล การสรุปสาระสำคัญ และประเมินความสอคล้อง วันนี้เรามาแนะนำ เทคนิคการประเมินความสอดคล้องกับกฎหมาย กัน

ประเมินกฎหมายต้องดำเนินการอย่างไร?

ประเมินกฎหมายต้องดำเนินการเมื่อไหร่?

ก่อนอื่นเราไปรู้จักกับความหมายของ การประเมินความสอดคล้องกับกฎหมาย กันก่อน...

 

การประเมินความสอดคล้องกับกฎหมาย หมายถึง การตรวจสอบการปฏิบัติหรือบริบทขององค์กร(โรงงาน) ว่ามีการดำเนินการถูกต้องสอดคล้องเป็นไปตามที่กฎหมายกำหนดไว้หรือไม่?

 

แล้วงานใดที่ต้องประเมินความสอดคล้องกับกฎหมาย หรือต้องปฏิบัติตามกฎหมายบ้างละ

++ งานการจัดการด้านความปลอดภัยในการทำงาน

++งานการจัดการด้านสิ่งแวดล้อม

++งานการจัดการด้านผลิตภัณฑ์(ผลิตสินค้า) - โดยเฉพาะการผลิตอาหาร

++งานบริหารงานบุคคล

++งานการจัดการขนส่ง

++งานด้านบัญชีและการเงิน

ฯลฯ

เกือบจะทุกส่วนขององค์กรเลยทีเดียว ที่ต้องปฏิบัติให้สอดคล้องตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องกำหนดไว้

 

และสำหรับงานด้านความปลอดภัยในการทำงาน ที่ จป. ก็ต้องรับผิดชอบเช่นกัน ในการ...

“ประเมินความสอดคล้องกับกฎหมายด้านความปลอดภัยฯ”

 

ขั้นตอนในการประเมินความสอดคล้องกับกฎหมาย ขออธิบายแบบรวบรัด พอเป็นแนวทาง ดังนี้

 

๑. รวบรวมข้อมูล

ข้อมูลที่ต้องรวบรวม คือข้อมูลขององค์กร-โรงงาน ที่เราจะทำการประเมินความสอดคล้อง ก็อาจจะเหมือนกับการทบทวนสถานะเริ่มต้น เช่น จำนวนพนักงาน, เวลาทำงาน, รายการเครื่องจักร อุปกรณ์, รายการวัตถุดิบ, ขึ้นตอนการปฏิบัติงาน ,ข้อมูลสภาพพื้นที่ปฏิบัติงานต่างๆ ฯลฯ

ซึ่งวิธีการรวบรวมอาจจะดำเนินการโดย

++ ขอหลักฐาน/ข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

++ การเข้าไปสำรวจตรวจสอบพื้นที่

++ การสัมภาษณ์-สอบถาม-พูดคุย ทั้งที่เป็นแบบทางการและไม่เป็นทางการ

ฯลฯ

 

๒. รวบรวมกฎหมาย

การค้นหากฎหมายที่เกี่ยวข้องกับองค์กร เช่น พระราชบัญญัติ กฎกระทรวง ประกาศกระทรวง/กรม ข้อกำหนด ระเบียบปฏิบัติจากแหล่งต่างๆ เช่น เว็บไซด์  www.ratchakitcha.soc.go.th   หรือในเว็บ จอปอหน่อย   ไปหน้าสารบัญกฎหมาย

 

๓. สรุปสาระสำคัญ

โดยการอ่านข้อกฎหมาย แล้วสรุปเฉพาะหัวข้อ หรือ มาตรา หรือสาระสำคัญ ที่เกี่ยวข้องกับองค์กร-โรงงาน ลงในแบบฟอร์มที่เตรียมไว้

 

๔. ประเมินความสอดคล้องกับกฎหมาย

โดยการพิจารณาข้อความจากสรุปสาระสำคัญจากกฎหมาย ประเมินเข้ากับการปฏิบัติหรือบริบทขององค์ ซึ่งอาจจะมีหลักฐานอ้างอิง (หลักฐานจากการรวบรวมข้อมูลใน “ขั้นตอนที่ ๑”) ด้วย โดยแยกเป็น ๒ ประเด็น คือ “หัวข้อที่สอดคล้อง”  และ “หัวข้อที่ไม่สอดคล้อง”

 

๕. ดำเนินการปรับปรุงแก้ไข

โดยนำเฉพาะหัวข้อใด ที่ “ไม่สอคล้อง”  มารวบรวม จัดทำแผนการดำเนินงานเพื่อปรับปรุงแก้ไขให้ “สอดคล้อง” โดยพิจารณาดำเนินการแก้ไขตามความเร่งด่วน

 

 

เมื่อไหร่ ควรประเมินความสอดคล้องกับกฎหมาย ?

สำหรับช่วงเวลาที่แนะนำในการจัดทำแผนงานดำเนินการ คือ

๑. “ทบทวนประเมินความสอดคล้องกับกฎหมาย” ตามเวลาที่กำหนด เช่นอย่างน้อยปีละ ๑ ครั้ง

๒. ทำทุกครั้ง เมื่อมีกฎหมายใหม่ ประกาศบังคับใช้ หรือมีการแก้ไขกฎหมาย

๓. เมื่อการปฏิบัติหรือบริบทขององค์กร(โรงงาน) มีการเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม เช่น มีเครื่องจักรใหม่, มีการลด-เพิ่มจำนวนผู้ปฏิบัติงาน เป็นต้น

 

และสุดท้ายขอแนะนำ "โปรแกรมทะเบียนกฎหมาย" ตัวช่วยที่จะทำให้ลดขั้นตอนและเวลาในการจัดทำทะเบียนกฎหมาย และการประเมินฯได้ง่ายขึ้น